Dobór odpowiedniej powierzchni magazynowej ma kluczowy wpływ na efektywność operacji logistycznych, koszty i możliwość skalowania biznesu. Magazyn zbyt mały ograniczy procesy i zwiększy błędy operacyjne. Zbyt duży będzie generował niepotrzebne koszty.
Nowoczesne systemy magazynowe, takie jak regały Drive In czy przepływowe, pozwalają na maksymalne wykorzystanie dostępnej przestrzeni oraz zwiększają efektywność operacji magazynowych.
W tym przewodniku wyjaśniamy krok po kroku, jak prawidłowo obliczyć zapotrzebowanie na powierzchnię magazynową — niezależnie od tego, czy prowadzisz firmę produkcyjną, e‑commerce, czy centrum dystrybucyjne.
Dlaczego prawidłowe obliczenie powierzchni magazynu jest tak ważne?
Optymalna powierzchnia magazynowa wpływa na:
• koszty utrzymania magazynu
• szybkość przyjęć i wydań
• bezpieczeństwo składowania
• możliwość wdrożenia automatyzacji
• skalowalność operacji
• płynność operacji magazynowych
Zbyt mała powierzchnia powoduje spiętrzenia towarów, ryzyko uszkodzeń, trudności z planowaniem i ograniczenia przepustowości. Zbyt duża generuje niepotrzebne koszty czynszu oraz eksploatacji.
Aby zapewnić płynność i efektywność zarządzania magazynem, niezbędne jest uwzględnienia wszystkich etapów procesu magazynowego, takich jak przyjęcie, składowanie, kompletacja i wydanie. Tylko kompleksowe podejście pozwala dokładnie obliczyć i zoptymalizować powierzchnię oraz przepustowość magazynu.
Dlatego kluczowe jest podejście oparte na analizie danych — nie intuicji.
KROK 1: Oblicz ilość towaru, który musi pomieścić magazyn
Pierwszym krokiem jest ustalenie wolumenu towaru, który będzie przechowywany w magazynie. Przy planowaniu powierzchni magazynowej należy uwzględnić różne rodzaje ładunków, które będą przechowywane, aby odpowiednio dopasować przestrzeń do ich wielkości i specyfiki.
Należy określić:
• średnią liczbę SKU
• liczbę jednostek każdego SKU
• wielkość i wymiary towarów
• rotację (dzienna, tygodniowa, miesięczna)
• zapasy minimalne i maksymalne
Im dokładniejsze dane, tym większa precyzja obliczeń.
Wzór:
Aby obliczyć pojemność magazynu w metrach sześciennych, można zastosować prosty wzór, który pozwala określić objętość zapasu, uwzględniając liczbę jednostek oraz objętość pojedynczej jednostki.
Objętość zapasu = liczba jednostek × objętość jednostki
Przykład: 1000 kartonów × 0,04 m³ = 40 m³ towaru
KROK 2: Określ współczynnik rotacji towarów
Rotacja wpływa na to, ile towaru musi być dostępne jednocześnie. Wysoka lub niska rotacja towarów przekłada się bezpośrednio na liczbę jednostek ładunkowych, które muszą być dostępne w magazynie w danym momencie.
Przykład: • e-commerce ma wysoką rotację → potrzebuje elastycznych stref kompletacji • branża produkcyjna → więcej miejsca na surowce i wyroby gotowe • FMCG → stały wolumen w wysokiej rotacji
Rotacja decyduje o tym, jak bardzo należy powiększyć zapasy ponad poziom minimalny.
KROK 3: Wybierz sposób składowania (to kluczowe!)
Rodzaj technologii składowania wpływa bezpośrednio na zapotrzebowanie na powierzchnię.
Wybór odpowiednich systemów składowania, takich jak regały przepływowe czy antresole magazynowe, pozwala na zwiększenie powierzchni składowania i efektywne wykorzystanie przestrzeni magazynowej bez konieczności rozbudowy obiektu. Zastosowanie nowoczesnych rozwiązań umożliwia zwiększyć powierzchnię użytkową magazynu, zoptymalizować składowanie towarów oraz procesy magazynowania. Przy planowaniu należy uwzględnić pomieszczenia techniczne, ciągi komunikacyjne, drogi transportowe, drogi ewakuacyjne oraz korytarzy roboczych, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania obiektu. Odpowiednie dopasowanie systemów składowania i organizacji przestrzeni pozwala na lepszą kompletację zamówień i osiągnięcie efektywnego wykorzystania powierzchni magazynowej.
Najpopularniejsze rozwiązania to:
• regały paletowe
Najbardziej uniwersalne.
Zużycie powierzchni: średnie.
• regały wysokiego składowania
Optymalne wykorzystanie kubatury.
Zużycie powierzchni: niskie przy dużej wysokości magazynu.
• regały półkowe
Do składowania drobnych jednostek.
Zużycie powierzchni: wysokie.
• regały push‑back / drive‑in
Dla dużych partii jednorodnych SKU.
Zużycie powierzchni: niskie.
• składowanie blokowe
Najtańsze, ale najmniej efektywne.
Zużycie powierzchni: wysokie.
Dopiero po wyborze typu składowania można przejść do konkretnych obliczeń.
KROK 4: Oblicz pojemność składowania magazynu
Czym jest pojemność magazynu? To ilość towarów, jaką można efektywnie przechowywać w danym obiekcie magazynowym, uwzględniając zarówno powierzchnię, jak i maksymalną wysokość składowania. Pojemność magazynowa ma ogromne znaczenie dla planowania przestrzeni, optymalizacji procesów magazynowych oraz efektywnego zarządzania zasobami.
Kluczowe są dwa parametry: całkowita powierzchnia obiektu oraz maksymalna wysokość składowania. To właśnie one stanowią punkt wyjścia do obliczeń pojemności magazynu.
Aby obliczyć pojemność magazynu, należy wziąć pod uwagę powierzchnię magazynu wyrażoną w metrach kwadratowych oraz maksymalną wysokość składowania (x maksymalna wysokość). W zależności od potrzeb, pojemność magazynu można wyrazić zarówno w metrach kwadratowych (dla płaskiej powierzchni), jak i w metrach sześciennych (dla objętości składowania).
Powyższe dane są niezbędne do prawidłowego obliczenia pojemności magazynowej i powinny być zawsze w dyspozycji osoby planującej magazyn.
1. Wysokość składowania (H)
Standard: od 6 do 12 m
Im wyżej można składować, tym mniej metrów kwadratowych potrzeba.
2. Efektywność zagospodarowania powierzchni (tzw. „utilization rate”)
Średnie wartości:
• składowanie blokowe: 40–50%
• regały paletowe: 50–60%
• regały wysokiego składowania: 60–70%
Reszta powierzchni to:
• korytarze
• strefy manewrowe
• rampy załadunkowe
• strefy operacyjne (przyjęcia, kompletacja, pakowanie)
Wzór na pojemność efektywną:
Pojemność magazynu = powierzchnia × wysokość × współczynnik wykorzystania
KROK 5: Przelicz, ile metrów kwadratowych rzeczywiście potrzebujesz
Najczęściej używa się uproszczonego wzoru:
Wzór:
Powierzchnia magazynu = (liczba palet × powierzchnia na paletę) / współczynnik wykorzystania powierzchni
Przy obliczaniu powierzchni magazynu należy wziąć pod uwagę nie tylko liczbę palet, ale także współczynnik wykorzystania powierzchni oraz inne czynniki wpływające na efektywność, takie jak szerokość dróg transportowych czy rozmieszczenie regałów.
Standardowa paleta: 1,2 × 0,8 m = 1 m²
Jednak w regałach i przejazdach zajmuje średnio 1,2–1,5 m².
Przykład:
Firma składuje 3000 palet.
Wykorzystanie powierzchni: 55%.
Powierzchnia = (3000 × 1,2) / 0,55
Powierzchnia = 3600 / 0,55
Powierzchnia = około 6500 m²
To powierzchnia składowania — nie całość magazynu.
KROK 6: Uwzględnij strefy operacyjne i dodatkowe powierzchnie
Magazyn to nie tylko regały. Należy dodać:
• strefę przyjęć
• strefę kompletacji
• strefę pakowania
• strefę wydań
• przestrzeń biurową i socjalną
• instalacje automatyzacji (opcjonalnie)
Przy planowaniu powierzchni magazynowej należy również uwzględnić miejsce na systemy przeciwpożarowe, system wentylacyjny oraz instalację oświetleniową, które wpływają na dostępną wysokość i bezpieczeństwo magazynu.
Średnio strefy operacyjne zajmują:
• od 20% powierzchni w magazynach prostych
• do 40% w e‑commerce i logistyce kontraktowej
Przykład kontynuacji:
6500 m² × 1,25 (strefy operacyjne) = 8125 m²
To bardziej realistyczne zapotrzebowanie na magazyn.
KROK 7: Dodaj margines rozwojowy
Firmy zazwyczaj stosują margines:
• 10–15% – gdy wolumen jest stabilny
• 20–30% – w e‑commerce i sezonowości
• 40% – przy dynamicznej ekspansji
Optymalny magazyn nie powinien być wypełniony w 100%.
Najczęstsze błędy przy obliczaniu powierzchni magazynowej
• zbyt optymistyczne założenia rotacji
• ignorowanie wysokości składowania
• pomijanie przestrzeni operacyjnych
• za mały margines bezpieczeństwa
• nieuwzględnianie przyszłej automatyzacji
W praktyce większość firm zaniża potrzeby o 10–30%. Dlatego istnieje konieczność dokładnego uwzględnienia wszystkich czynników wpływających na zapotrzebowanie na powierzchnię magazynową, aby uniknąć późniejszej konieczności rozbudowy lub kosztownych zmian infrastruktury.
Gotowy kalkulator — jak szybko policzyć powierzchnię?
Poniżej praktyczny skrót:
- Oblicz liczbę palet lub jednostek składowania.
- Wybierz typ systemu składowania (regały, blokowe itd.).
- Ustal współczynnik wykorzystania powierzchni (50–70%).
- Podziel wolumen składowania przez współczynnik.
- Dodaj strefy operacyjne (20–40%).
- Dodaj margines rozwojowy (10–30%).
To najdokładniejsza metoda dla większości firm. W praktyce oznacza to, że uzyskany wynik kalkulacji powierzchni magazynowej pokazuje realną ilość metrów kwadratowych potrzebnych do efektywnego funkcjonowania magazynu, uwzględniając zarówno miejsce na składowanie, jak i operacje oraz przyszły rozwój.
Podsumowanie
Obliczanie optymalnej powierzchni magazynowej wymaga analizy danych dotyczących wolumenów, rotacji, technologii składowania i planów rozwojowych firmy. Dzięki właściwym obliczeniom można uniknąć nadmiernych kosztów i zaprojektować magazyn, który będzie skalowalny, efektywny i bezpieczny. Prawidłowe obliczenia i optymalizacja powierzchni magazynowej pozwalają osiągnąć najlepsze rezultaty w zarządzaniu magazynem.
To kluczowy etap planowania logistycznego — zarówno przy wynajmie, jak i budowie nowych obiektów.
