Powierzchnie magazynowe są kluczowym elementem łańcucha dostaw każdej firmy, która operuje towarem — niezależnie od tego, czy chodzi o producenta, dystrybutora, e‑commerce, czy lokalny sklep internetowy. Odpowiednio dobrany magazyn wpływa na koszty, jakość obsługi klienta, szybkość dostaw i bezpieczeństwo zapasów.
Klasyfikacja magazynów opiera się na różnych kryteriach, takich jak cechy fizyczne przechowywanych produktów i materiałów, przeznaczenie, konstrukcja czy lokalizacja. Podział magazynów z uwzględnieniem różnych kryteriów pozwala na lepsze dopasowanie powierzchni do potrzeb przechowywania towarów. Wybór odpowiedniego magazynu zależy od cech fizycznych produktów i materiałów, które mają być przechowywane, a także od funkcji, jaką magazyn ma pełnić. Różne rodzaje magazynów są wykorzystywane w zależności od specyfiki przechowywanych towarów oraz wymagań logistycznych, co umożliwia optymalizację procesów magazynowania ze względu na konkretne potrzeby biznesowe.
W tym przewodniku omawiamy wszystkie najważniejsze aspekty wyboru powierzchni magazynowej: rodzaje, parametry techniczne, koszty, modele najmu oraz praktyczne wskazówki, dzięki którym firmy mogą podjąć najlepszą decyzję operacyjną i finansową.
Czym jest powierzchnia magazynowa?
Powierzchnia magazynowa to przestrzeń przeznaczona do przechowywania, obsługi i zarządzania towarami w ramach procesów logistycznych oraz magazynowania. W skład magazynu wchodzą zwykle:
• strefa składowania
• obszary przyjęć i wydań towaru
• doki przeładunkowe
• infrastruktura transportowa (wózki, systemy przenośników)
• systemy bezpieczeństwa
• zaplecze biurowe lub socjalne
Regały stanowią kluczowy element konstrukcji magazynów, umożliwiając efektywne i bezpieczne magazynowanie oraz przemieszczanie towarów na różnych wysokościach. Wózki widłowe oraz systemy transportu są wykorzystywane do transportu i przemieszczania produktów w magazynie, co znacząco wpływa na wydajność operacji magazynowych.
Rola magazynu nie ogranicza się już wyłącznie do przechowywania zapasów. Dzisiejsze obiekty pełnią funkcję centrów dystrybucyjnych, operacyjnych i wspierają procesy e-commerce, produkcję just‑in‑time lub logistykę miejską.
Rodzaje powierzchni magazynowych
Rynek oferuje różnorodne typy magazynów, które odpowiadają różnym potrzebom operacyjnym i branżowym.
Na rynku logistyki stosuje się podział magazynów według różnych kryteriów, co pozwala wyróżnić następujące rodzaje magazynów: magazyny otwarte, magazyny zamknięte, magazyny półotwarte, magazyny zakładowe, magazyny przemysłowe, magazyny specjalne, place składowe oraz zbiorniki. Taki podział magazynów ułatwia dobór odpowiedniego obiektu do specyfiki przechowywanych towarów i optymalizację procesów logistycznych.
- Magazyny otwarte – to najtańszy typ magazynów, przeznaczony do składowania towarów odpornych na działanie czynników atmosferycznych. Często pełnią funkcję placów składowych lub terminali kontenerowych, gdzie przechowywane są materiały budowlane i surowce.
- Magazyny półotwarte – są częściowo zadaszone lub otwarte z jednej strony, co zapewnia ochronę przed czynnikami atmosferycznymi, a jednocześnie umożliwia dostęp powietrza. Stosowane do przechowywania produktów, które są wrażliwe na bezpośredni wpływ czynników atmosferycznych, ale wymagają wentylacji, np. cement.
- Magazyny zamknięte – to trwałe, całkowicie zabudowane obiekty, często wyposażone w systemy chłodnicze i wentylacyjne. Przykładem magazynów zamkniętych są silosy oraz zbiorniki (podziemne, naziemne i nadziemne), które służą do przechowywania zboża lub substancji płynnych.
- Magazyny zakładowe – znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie zakładów produkcyjnych, co pozwala na sprawną obsługę procesów produkcyjnych i dystrybucyjnych.
- Magazyny przemysłowe – charakteryzują się niską powierzchnią przeładunkową i pełnią ważną funkcję dostawczą w łańcuchu logistycznym, wspierając procesy produkcyjne i dystrybucyjne.
- Magazyny specjalne – przeznaczone do przechowywania towarów wymagających specjalnych warunków, takich jak materiały niebezpieczne czy produkty w niskich temperaturach. Magazyny specjalne często pełnią funkcję dostawczą i są wyposażone w odpowiednie systemy zabezpieczeń.
- Place składowe – to ogrodzone, często utwardzone powierzchnie przeznaczone do magazynowania materiałów budowlanych, surowców mineralnych, drewna czy wyrobów stalowych.
- Zbiorniki – stanowią specyficzny rodzaj magazynów zamkniętych, wykorzystywanych do przechowywania produktów sypkich lub płynnych, często wyposażone w systemy chłodnicze.
Poniżej omówione są najczęściej spotykane rozwiązania.
Magazyny klasy A / A+
Obiekty nowoczesne, budowane zgodnie z aktualnymi standardami branży. Charakteryzują je:
• wysokość składowania 10–12 m
• posadzka o nośności min. 5 t/m²
• liczne doki z uszczelnieniami
• energooszczędne rozwiązania (LED, fotowoltaika)
• zaawansowane systemy przeciwpożarowe
Idealne dla firm logistycznych, operatorów 3PL, e-commerce i dystrybutorów.
Magazyny klasy A/A+ oraz powierzchnie typu BTS cieszą się obecnie coraz większą popularnością wśród najemców ze względu na ich nowoczesność i elastyczność.
Magazyny klasy B
Starsze obiekty o dobrym stosunku ceny do jakości. Zwykle:
• wysokość 6–8 m
• mniejsza liczba doków
• niższy standard wykończenia
Sprawdzają się dla firm o mniejszych wymaganiach technologicznych.
Magazyny cross-dock
Specjalistyczne obiekty przeładunkowe, które minimalizują czas składowania. Towar jest tylko sortowany i wysyłany dalej — niemal bez postoju.
Używane głównie przez sieci kurierskie i dystrybutorów FMCG.
Magazyny wysokiego składowania
Obiekty przygotowane do składowania na dużej wysokości, często zautomatyzowane. W magazynach wysokiego składowania stosuje się zaawansowane systemy regałowe oraz urządzenia do przemieszczania i transportu towarów, takie jak wózki widłowe, co pozwala na efektywne wykorzystanie przestrzeni.
Przeznaczone dla firm o bardzo dużej ilości zapasów przy ograniczonej powierzchni.
Chłodnie i mroźnie
Obiekty specjalistyczne do przechowywania żywności, leków i artykułów wrażliwych na temperaturę.
Wymagają dodatkowych instalacji i precyzyjnej kontroli warunków mikroklimatycznych.
Self‑storage (magazyny wynajmowane na metry)
Popularne wśród małych firm, e‑commerce oraz klientów indywidualnych.
Umożliwiają krótki wynajem i elastyczne dopasowanie powierzchni.
Najważniejsze parametry powierzchni magazynowej
Wybór parametrów technicznych magazynu powinien uwzględniać cechy fizyczne przechowywanych produktów, takie jak ich rozmiar, waga czy wymagania dotyczące warunków składowania.
Przy wyborze magazynu warto zwrócić uwagę na kluczowe parametry techniczne, które w praktyce decydują o efektywności operacji.
Wysokość składowania
Im wyższy magazyn, tym większa pojemność, bez zwiększania powierzchni w m².
Wysokość magazynu ma kluczowe znaczenie dla efektywnego przechowywania towarów na różnych poziomach. Popularne wysokości to 8–12 m.
Nośność posadzki
Standardowe wartości: 3–6 t/m².
Im większa nośność, tym cięższe towary można składować.
Doki przeładunkowe i bramy z poziomu „0”
Ważne dla firm, które codziennie obsługują dostawy i wysyłki.
Większa liczba doków = szybszy obrót towaru.
Systemy bezpieczeństwa
Obejmują m.in.:
• instalacje przeciwpożarowe
• monitoring
• kontrolę dostępu
• zabezpieczenia antywłamaniowe
W magazynach klasy A systemy te są standardem.
Lokalizacja
Kluczowe czynniki:
• dostęp do głównych dróg
• odległość od klientów lub odbiorców
• rynek pracy w regionie
• dostępność komunikacji miejskiej
Lokalizacja ma również wpływ na koszty dostaw tzw. last mile.
Warto dodać, że magazyny zakładowe często znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie zakładów produkcyjnych, co pozwala na sprawną obsługę procesów produkcyjnych i logistycznych.
Ile kosztuje wynajem powierzchni magazynowej?
Koszt wynajmu zależy od wielu czynników: standardu, lokalizacji, wielkości i długości umowy.
Najczęściej składa się z:
• czynszu bazowego – stała opłata za m²
• opłat eksploatacyjnych – media, serwis, ochrona
• kosztów przygotowania powierzchni pod najemcę
Czynniki wpływające na cenę
Najważniejsze elementy to:
• standard obiektu (A, A+, B)
• lokalizacja (duże aglomeracje są droższe)
• zapotrzebowanie rynkowe
• parametry techniczne i wyposażenie
Średnie stawki na rynku
Stawki różnią się między regionami, ale najczęściej wahają się:
• magazyny klasy A: od około 3,50 do 5,50 euro/m²
• magazyny klasy B: od około 2,50 do 4,00 euro/m²
Self‑storage bywa znacznie droższy w przeliczeniu na m², ale oferuje elastyczność.
Ukryte koszty
Należy uwzględnić:
• opłaty eksploatacyjne
• media
• koszty adaptacji
• doposażenie obiektu
Pomijanie tych elementów może prowadzić do znaczących różnic między ceną ofertową a rzeczywistą.
Modele wynajmu powierzchni magazynowej
Najem krótkoterminowy
Dla firm potrzebujących elastyczności, np. w okresach szczytu sprzedażowego.
Zwykle droższy, ale bez zobowiązań.
Najem długoterminowy
Niższy czynsz, dłuższa stabilność, możliwość negocjacji dodatkowych warunków.
BTS i BTO
• Build‑to‑Suit – obiekt budowany pod indywidualne potrzeby firmy
• Build‑to‑Own – firma zleca budowę i przejmuje własność
Rozwiązania stosowane przez duże przedsiębiorstwa z unikatowymi wymaganiami. Powierzchnie magazynowe typu BTS są wykorzystywane przez firmy o szczególnych wymaganiach logistycznych, które potrzebują indywidualnie zaprojektowanych rozwiązań.
Podnajem
Popularny wśród firm, które mają nadmiar powierzchni i chcą ją tymczasowo wykorzystać.
Jak dobrać powierzchnię magazynową do potrzeb firmy?
Dobór powierzchni magazynowej powinien uwzględniać rodzaj przechowywanych towarów i materiałów oraz ich specyficzne wymagania dotyczące warunków składowania.
Dobrze dobrany magazyn to niższe koszty i sprawniejsza logistyka. Oto najważniejsze kroki w procesie wyboru.
Analiza wolumenów
Określenie ilości towaru i rotacji, z uwzględnieniem specyfiki przechowywanych produktów, pomaga obliczyć potrzebną liczbę m² oraz wysokość składowania.
Specyfika branży
Różne rodzaje działalności mają odmienne potrzeby:
• e-commerce – wysoka rotacja, dużo doków
• FMCG – kontrola temperatury
• produkcja – strefy surowców i wyrobów gotowych
• logistyka – elastyczność i skalowalność
Skalowalność
Magazyn powinien umożliwić rozbudowę lub adaptację w miarę rozwoju firmy.
Typ operacji
Warto przeanalizować:
• liczbę transakcji dziennie
• wymagane urządzenia, w tym urządzenia do transportu i przemieszczania towarów, takie jak wózki widłowe czy systemy przenośników
• potrzeby w zakresie automatyzacji
Trendy na rynku powierzchni magazynowych
Automatyzacja i robotyzacja
Coraz popularniejsze stają się:
• systemy AS/RS
• autonomiczne wózki AGV/AMR
• inteligentne systemy WMS
Zielone magazyny
Nowoczesne parki inwestują w:
• fotowoltaikę
• odzysk energii
• oświetlenie LED
• zrównoważone materiały
Logistyka miejska
Wzrost e-commerce spowodował rozwój magazynów blisko centrów miast.
To kluczowe dla szybkich dostaw.
Rozwój regionalnych hubów logistycznych
Nie tylko Warszawa czy Wrocław — dynamicznie rozwijają się także regiony II i III rzędu.
Podsumowanie
Wybór powierzchni magazynowej to proces, który wymaga analizy potrzeb operacyjnych, kosztów oraz możliwości rozwoju firmy. Dobór odpowiedniego typu magazynu i lokalizacji wpływa bezpośrednio na efektywność łańcucha dostaw i całkowite koszty logistyczne.
Niezależnie od branży warto zwrócić uwagę na parametry techniczne, standard obiektu i elastyczność umowy. Dobrze zaplanowana decyzja magazynowa może przynieść firmie oszczędności i przewagę konkurencyjną na lata.
